रौतहटसहित मधेश प्रदेशमा चैती छठको उल्लास : आज ‘नहाय–खाय’ गरिँदै

रौतहट । श्रद्धा, निष्ठा र लोक आस्थाको महापर्व चैती छठ आज (आइतबार) देखि रौतहटसहित मधेश प्रदेशका विभिन्न जिल्लामा विधिवत रूपमा सुरु भएको छ । चैत शुक्ल चतुर्थीदेखि सप्तमीसम्म चार दिनसम्म विभिन्न विधिपूर्वक मनाइने यस पर्वको पहिलो दिन आज व्रतालुहरूले ‘नहाय–खाय’ विधि सम्पन्न गर्दै छन् ।

पर्वको पहिलो दिन व्रतालुहरूले नजिकैको नदी, पोखरी वा जलाशयमा स्नान गरी पवित्र भएर शुद्ध भोजन ग्रहण गर्ने गर्दछन् । आजको दिन चोखोनीतो खाएर व्रतको सङ्कल्प गरिन्छ । विशेष गरी अरवा चामलको भात, चनाको दाल र लौकाको तरकारीलाई प्रसादको रूपमा ग्रहण गर्ने परम्परा छ ।

चार दिनसम्म चल्ने यो पर्वको दोस्रो दिन (सोमबार) ‘खरना’ मनाइनेछ । यस दिन व्रतालुहरू दिनभर उपवास बसेर बेलुका सख्खरमा पकाइएको खिर, रोटी र फलफूल प्रसादको रूपमा ग्रहण गर्दछन् ।

पर्वको मुख्य दिन अर्थात् तेस्रो दिन (मंगलबार) षष्ठी तिथिका दिन व्रतालुहरू निराहार उपवास बस्छन् । साँझपख पवित्र जलाशयको घाटमा पुगेर अस्ताउँदो सूर्यलाई अघ्र्य दिइन्छ, जसलाई ‘सम्झिया अर्घ’ भनिन्छ । पर्वको अन्तिम दिन बुधबार सप्तमीका दिन बिहान उदाउँदो सूर्यलाई अघ्र्य दिएपछि पर्व विधिवत रूपमा सम्पन्न हुनेछ, जसलाई ‘भोरका अर्घ’ वा ‘पारन’ भनिन्छ ।

षष्ठी देवी र सूर्यदेवको उपासना गरिने यस पर्वमा ठेकुवा, भुसवा, केरा, उखु, सुन्तला, निमुवा, बेसारको बोट, मूला र सुथनी जस्ता स्थानीय कृषि उपजहरूलाई प्रसादको रूपमा प्रयोग गरिन्छ ।

वर्षमा दुई पटक (कात्तिक र चैतमा) मनाइने छठ पर्वलाई मधेशमा लोक संस्कृतिको अभिन्न अङ्ग मानिन्छ । यद्यपि कात्तिकको छठमा जस्तो ठुलो भिडभाड चैती छठमा नभए पनि पछिल्लो समय यसप्रति जनसहभागिता र श्रद्धा बढ्दै गएको देखिन्छ। यो व्रत गर्नाले सन्तान प्राप्ति, चर्म रोग निको हुने र पारिवारिक सुख–समृद्धि कायम हुने धार्मिक विश्वास रहेको छ ।

अहिले रौतहटका बागमती, लाल बकैया लगायतका नदी किनारा र विभिन्न पोखरीका घाटहरूलाई सजाउने कार्य भइरहेको छ । चैती छठको अवसरमा मधेशका गाउँदेखि सहरसम्म भक्तिमय वातावरण छाएको छ ।

थप समाचारहरु

अयोध्यामा श्रीराम तिलकोत्सव माता सीताको अभिभावकको भूमिकामा मधेशका मुख्यमन्त्री सहभागी विवाह पञ्चमीको पहिलो दिन जनकपुरधामको जानकी मन्दिरमा धूमधामका साथ नगर दर्शन मनाइँदै (फाेटाेफिचर) रामजानकी विवाहपञ्चमी स् अयोध्याबाट जनकपुरधाम आइपुगे जन्ती सुरु भयो राखीको चहलपहल तीजको रौनकताले मधेश झप्पकै छोप्यो जनकपुरधाममा मिथिला पहिरन दिवस, मैथिली पोसाकलाई अन्तर्राष्ट्रियकरण गर्नुपर्ने